Чтение онлайн

на главную - закладки

Жанры

Новая зямля (на белорусском языке)
Шрифт:

З сабою дзядзька разважае.

Зiрнеш - не згледзiш канца-краю,

I гэта ўся зямлi армада

Гаспадара-цара аблада!

Вялiкi ён багач на свеце,

Ды толькi бедны яго дзецi:

Ядуць хлябок яны з мякiнай,

"Зайцамi" ездзяць на машыне.

Якiя дворы, Божа мiлы!

А ўсюды бедны люд пахiлы

Кiшыць, гаротны, як мурашкi,

I ўздых задушаны ды цяжкi

Гатоў з грудзей яго прарвацца,

На гоман думак адазвацца.

"Эх,

дзецца людзям бедным недзе!"

I ўспомнiў дзядзька, куды едзе

I што яму ў той Вiльнi трэба.

Эх, цяжка ты, скарынка хлеба!

Пакуль пачуеш кроплю сiлы,

То банк мо выматае жылы

Налогам, гербавым, там, зборам,

Не развiтаешся ты з горам,

I пусцiць жыць бадай не голых.

У гэтых думках невясёлых

Антось да Вiльнi пад'язджае

I свой гарнiтур папраўляе.

XXVIII. ДЗЯДЗЬКА Ў ВIЛЬНI

I не спынiлася машына,

А ўжо пайшла мiтусянiна:

Хватаюць клумкi пасажыры,

Пад рукi б'юць "зайцы"-праныры,

Паны складаюць чамаданы,

Лубкi-каробкi, дзе схаваны

Паненак розныя прыпасы

Для завiвання, для падкрасы,

Каб трохi зменшыць перашкоды,

Пахiбкi матухны-прыроды.

Срэдзь люду рознага i панства

I мiж усякага убранства

Вiдна i дзядзькава апратка,

Пiльчак i шапачка-аладка.

Машына стала. Валiць валам

Люд у тунелi пад вакзалам,

А з iм i дзядзька цiсне збоку,

Ад шэрых свiт непадалёку.

Яшчэ нiколi дзядзька з роду

Не бачыў гэтулькi народу,

Паноў, чыноўнiкаў багатых,

Такiх таўшчэразных, пузатых,

Што можна б смела з'есцi булку,

Каб абысцi гэту качулку;

I выступаюць такiм тузам,

Iдуць, не бачаць ног за пузам,

Аж дол каменны чуць не гнецца,

Як студзень, карк яго трасецца.

"Ото паноў! о, Божа мiлы!

Якiя гладкiя iх рылы!

Якiя вусы i бароды!

Паставiць бы iх у гароды

Нi вераб'i i нi вароны

Не смелi б сесцi на загоны!

I процьма-та ж iх тут якая!

У мыслях дзядзька разважае.

А морды ззяюць, як пад лакам,

Вiдаць, жывуць яны са смакам.

А ўзяць паненак - ажно ззяюць

I ходзяць - долу не чапаюць:

Так лёгка, плытка, далiкатна,

Як бы матыль той, акуратна.

Ды што рабiць дачушкам бруку?

У гэтым iх уся навука.

Растуць, як краскi, ў добрай долi,

Не трэба йсцi з сярпом на поле,

Дзе праца ўсю красу знiмае,

А ржышча ногi прабiвае".

Iдзе наш дзядзька i баiцца,

Каб часам як не памылiцца

I не

ступiць каму на ногi

I каб не збiць каго з дарогi.

А боты, падлы, ну, вiдочна,

Не так, як людзi, йдуць нарочна:

На ўвесь вакзал грымяць насамi,

Як конь па току капытамi.

Дзiвiўся дзядзька тут нямала,

Йдучы тунелем да вакзала.

Як хiтра, мудра збудавана!

Як чыста, хораша прыбрана!

А колькi вулачак i ходаў,

Палiтурованых усходаў!

Там, угары, над галавою,

Iдуць вагоны чарадою!..

О, хiтры свет, на штукi здаўся!

Тунель тым часам раздзяляўся,

I вал сярмяжнага народу

Iдзе да правага праходу.

Паны налева важна садзяць,

Дзе iх сярмяжнiкi не здрадзяць

Нi пахам дзёгцю, нi карчагi,

Нi вiдам латанай сярмягi.

Як выйшаў дзядзька наш з вакзала,

Яму аж моташна нейк стала:

Такое пекла - шум страшэнны,

Застой паветра i дух дрэнны;

Народ таўчэцца каля конкi,

Па бруку б'юць падковы звонка,

Грымяць павозкi, буды, колы,

Аж проста глушаць балаголы

I гэта процьма ўсякiх зыкаў

Злiлася ў гул адзiн вялiкi,

Дзе з непрывычкi вуху цяжка,

Дзе б'юць па сэрцы яны важка.

Снуе народ, як на пажары,

Пад iм аж гнуцца тратуары.

Эй, божы люд! Якая сiла

Цябе вiхрамi закруцiла?

Куды ты йдзеш, чаго шукаеш?

Якi ты ў сэрцы смутак маеш?

Куды вядзе твая дарога?

Чаму задума i трывога

Пячаць на твар твой палажыла?

Чаго глядзiш ты так нямiла?

Няма ў тваiх вачах прывету,

Як бы не рады сонцу, свету,

Iдзе народ, як хвалi мора,

Як хмары ў небе на прасторы,

Адны другiм усе чужыя.

Iдуць старыя i малыя,

Iдуць, шнуруюць чарадою,

Заняты кожны сам сабою.

I дзядзька з гэтым людам злiўся,

Як зерне ў зернях, загубiўся.

Быў дзядзька ў пушчах, у барох

I расчытаць iх голас мог,

I з старасвецкiмi дубамi

Каротка знаўся, як з сябрамi.

А тут - адзiн, бо ўсе чужыя,

Не знаеш, хто яны такiя,

I сам для iх ты чужанiца.

На камянiцы камянiца,

Не згледзiш неба край за iмi

I цiснуць сценамi сваiмi.

Iдзе так дзядзька i па бруку

Адзiн за дзесяць робiць груку.

А дзе ж той банк?
– карцiць пытанне,

Так правандруеш да змяркання,

А сам туды не пападзеш

I толькi дзень дарма звядзеш.

Ды дзядзьку страшна прыступiцца,

Поделиться:
Популярные книги

Вторая невеста Драконьего Лорда. Дилогия

Огненная Любовь
Вторая невеста Драконьего Лорда
Любовные романы:
любовно-фантастические романы
5.60
рейтинг книги
Вторая невеста Драконьего Лорда. Дилогия

Магия чистых душ 3

Шах Ольга
Любовные романы:
любовно-фантастические романы
5.00
рейтинг книги
Магия чистых душ 3

Начальник милиции. Книга 4

Дамиров Рафаэль
4. Начальник милиции
Фантастика:
попаданцы
альтернативная история
5.00
рейтинг книги
Начальник милиции. Книга 4

Лучше подавать холодным

Аберкромби Джо
4. Земной круг. Первый Закон
Фантастика:
фэнтези
8.45
рейтинг книги
Лучше подавать холодным

Пространство

Абрахам Дэниел
Пространство
Фантастика:
космическая фантастика
5.00
рейтинг книги
Пространство

Глубина в небе

Виндж Вернор Стефан
1. Кенг Хо
Фантастика:
космическая фантастика
8.44
рейтинг книги
Глубина в небе

(Бес) Предел

Юнина Наталья
Любовные романы:
современные любовные романы
6.75
рейтинг книги
(Бес) Предел

Безродный

Коган Мстислав Константинович
1. Игра не для слабых
Фантастика:
боевая фантастика
альтернативная история
6.67
рейтинг книги
Безродный

Хозяйка покинутой усадьбы

Нова Юлия
Любовные романы:
любовно-фантастические романы
5.00
рейтинг книги
Хозяйка покинутой усадьбы

Возвышение Меркурия. Книга 13

Кронос Александр
13. Меркурий
Фантастика:
попаданцы
аниме
5.00
рейтинг книги
Возвышение Меркурия. Книга 13

Всемирная энциклопедия афоризмов. Собрание мудрости всех народов и времен

Агеева Елена А.
Документальная литература:
публицистика
5.40
рейтинг книги
Всемирная энциклопедия афоризмов. Собрание мудрости всех народов и времен

Младший сын князя. Том 2

Ткачев Андрей Юрьевич
2. Аналитик
Фантастика:
фэнтези
попаданцы
аниме
5.00
рейтинг книги
Младший сын князя. Том 2

Саженец

Ланцов Михаил Алексеевич
3. Хозяин дубравы
Фантастика:
попаданцы
альтернативная история
фэнтези
5.00
рейтинг книги
Саженец

Кодекс Крови. Книга III

Борзых М.
3. РОС: Кодекс Крови
Фантастика:
фэнтези
попаданцы
аниме
5.00
рейтинг книги
Кодекс Крови. Книга III